اعلام نتایج
آقای بهروز رسولی یکی از دوستای صمیمیم هم دانشگاه ایران قبول شدن.
به امید موفقیت همه شما.
راديو داروها
داروهای نشاندار رادیواکتیو که به مریض تزریق یا خورانده میشوند، به نام رادیو داروها معروف هستند. دارویی هستهای یا رادیو فارماکولوژی روش دارویی خاصی است که با ترکیبات ، آزمایش یا تزریق مناسب رادیو دارو به مریض ارتباط دارد.
چشمههای راديواکتيو برای پزشکی هستهای
سودمندترین رادیو ایزوتوپها در پزشکی هستهای رادیوایزوتوپهای تابش کننده گاما میباشند، زیرا پرتوهای تابش شده از این مواد در درون بدن را میتوان از بیرون بدن به سادگی تشخیص داد.
اندازههای کاربردی مواد رادیواکتیو در روشهای تشخیص از دید جرم بسیار اندک است - نزدیک به میکروگرم - بگونه ایکه این مواد بر روند کارهای فیزیولوژیک بدن اثری ندارند.رادیوایزوتوپها بیشتر به گونه ترکیبی ، وارد بدن میشوند. ترکیب های یاد شده مولکولهای نشاندار هستند. یک مولکول نشاندار مولکولی است که یک یا چند اتم آن رادیواکتیو باشد.
ترکیبات رادیواکتیو، داروهای رادیواکتیو یا رادیوداروها باید از استانداردهای ویژه خالص بودن شیمیایی و دارویی برخوردار باشد. بیشتر رادیوداروهای پزشکی هسته ای از شرکتهای بازرگانی دارویی که چگونگی ویژگیهای رادیوداروها را کنترل می کنند خریداری می شوند. تنها کاری که پزشک یا کاربر باید انجام دهد بکارگیری جدولی برای تعیین اندازه دگرگون شده این رادیوداروها از زمان آخرین اندازه گیری اکتیویته آنهاست.
برای نشاندار کردن مولکولها شماری از رادیوایزوتوپها بکار برده می شود. این رادیوایزوتوپها بیشتر تابش کنندههای گاما و دارای ویژگیهای گوناگون فیزیکی هستند. نمونه این رادیوایزوتوپها رادیوایزوتوپهای 53I , 43Tc , 79Au , 15P , 31Ga و 000 می باشند که به راههای گوناگون تهیه می شوند.
البته باید یادآوری کرد که رادیوایزوتوپهای مناسبی از عنصرهای کلیدی هیدروژن و اکسیژن و کربن وجود ندارد، ولی امروزه با به کارگیری شتابندههایی مانند سیکلوترون در بیمارستانهای پیشرفته ،برخی از سختی های کار از میان برداشته شده است. برای نمونه رادیوایزوتوپهایی را - در جایگاه مصرف - تولید می کنند که نیم عمر چند دقیقه ای دارند .نمونه این رادیوایزوتوپها Ga , Fe , F , O می باشدO. با نیم عمر دو دقیقه ای به سرعت جذب بدن می شود و در همین زمان کوتاه می توان بررسیهای دقیق فیزیولوژیک انجام داد. شماری از رادیوایزوتوپهای کاربردی در پزشکی از ژنراتورهایی بدست میآیند که درباره آنها بیشتر گفتگو خواهد شد.
رادیوایزوتوپهای مورد استفاده در کارهای تشخیصی باید تابش کننده گاما بوده - گاهی پوزیترون بکار می رود - و نیم عمر مناسب کارتشخیصی را داشته باشند.
از با ارزش ترین رادیوایزوتوپها در کار تشخیص ، Tc است که شمار فراوانی از ترکیب های شیمیایی کاربردی را با آن نشاندار می کنند. تکنسیم بصورت پرتکنتات سدیم (NaTco12) برای نشاندار کردن بکار می رود. درتهیه این مولکولها در آغاز پرتکنتات به یون Tc کاهش داده شده و سپس آنرا با ماده شیمیایی دلخواه بصورت کمپلکس در می آورند. ماده شیمیایی آماده است و تنها باید پرتکنتات بگونه ای استریل و بدون پیروژن به آن افزوده شود و پس از چند دقیقه ترکیب برای کاربری آماده است. راندمان این فرایند شیمیایی به 90 درصد می رسد و باقیمانده ترکیب نشده به گونه ناخالصی درترکیب وجود خواهد داشت.
به علت تابش شدید پرتو در ترکیب ،ترکیب های یاد شده می توانند دی ناتوره شوند از این رو ترکیب بدست آمده باید در همان روز بکار برده شود و اگر اجبار در نگهداری آنها وجود داشته باشد، باید با افزودن نگهدارندههای مناسب در دمای پایین نگهداری شوند.
رادیوایزوتوپهای پرکابرد پزشکی بیشتر از ژنراتورها بدست میآیند. دو رادیوایزوتوپ بسیار پرکاربرد برای کارهای تشخیصی و درمانی رادیوایزوتوپهای Tc و I میباشند. نیم عمر 8 روزه I اجازه میدهد که آن را به جاهای دور دست انتقال دهند. این رادیو دارو در درمان سرطان تیروئید و همچنین کنترل پرکاری آن نقش اساسی دارد.تکنیسم با نیم عمر 6 ساعته اجازه می دهد که بیشتر کارهای تشخیصی به آسانی انجام پذیرد.
انواع روشها درپزشکی هسته ای
1-مطالعه به روشINVIVO :
در این روش تشخیصی ماده پرتوزا ترجیحا از طریق وریدی وارد بدن بیمار میشود وسپس از عضو یا اعضایی از بدن به منظور تعیین میزان جذب ماده پرتوزا تصویربرداری میشود. با ردیابی و آشکارسازی پرتوهای ساطع شده مسیر حرکت،محل استقرار و علایم به جامانده از این عناصر مورد مطالعه قرار میگیرد.به عبارت دیگر پزشکی هسته ای متکی بر فیزیولوژی سلولی است و ویژگیهای فیزیولوژیک و بیو شیمیایی هر عضو و قرار گرفتن ماده پرتوزا در سلولهای آن،تصویرنگاری از اندامهای بدن را امکان پذیر می سازد.
2- مطالعه به روشINVITRO:
در این روش تشخیصی از رادیوایزوتوپ ها به عنوان ردیاب جهت نشاندارکردن نمونه های گرفته شده از بیمار نظیر خون،ادرار،سرم و....استفاده می شود. با روش رادیوایمونوسی، اندازه گیری مقادیر بسیار کم هورمون ها ومواد داخل مایعات بدن امکان پذیر می باشد.
3_ درمان با استفاده از رادیوداروها:
در پزشکی هسته ای از بعضی از رادیوداروها هم در تشخیص وهم در درمان بیماریها استفاده می شود به عبارت کلی تر در پزشکی هسته ای از پرتوهای گاما جهت تصویربرداری از اعضاء بدن واز پرتوهای بتا جهت درمان بیماریها استفاده می شود.
تاريخ حدوث وقايع مــهم در پزشكي هستهاي جهان
1896 : هنري بكرل (Henri Becquerel) اشعه مرموز ساطع شده از اورانيوم را كشف كرد.
1897 : ماري كوري(Marie Curie) اين تابش مرموز را راديواكتيوينه ناميد.
1901 : هنــري الكـــسا نــــدر دانــــلوس (Henri Alexander Danlos) و يوگن بلاچ Eugene Bloch) (, راديوم را در تماس با ناراحتي پوستي توبركولوز قرار دارند.
1903 : الكـــســاندر گراهـــامبل (Alexander Graham Bell) , جاگذاري منبع اورانيوم در داخل و يا نزديكي بافت تومورال را پيشنهاد نمود.
1913 : فــــردريــــك پــــروســچر (Frederick Proescher) براي اولين بار مطالعه درمان بيماريهاي مختلف را بتوسط تزريق ور يدي اروانيوم را بنيان نهاد.
1924 : جرج. د. هوسي (Georg de Hevesy) كريستينسن(J.A. Christiansen) و لومـــــهولت (Sven Lomholt) ، اولين رديـــــــاب راديواكتيو ( 210 Pb و 210 Bi ) را بر روي حيـــــــوانات آزمايش نمودند.
1932 : ارنست لارنس (Ernest O. Lawrence) و استانلي ليوينگستون (Stanley Livingston) ، اولين ذره را بدون استفاده از ’’ ولـــتاژ هاي بالا(High Voltage) ,, و بواسطه شتاب دادن يونهاي نوري توليد نمودند. اين اولين گام در توليد مقادير قابل توجه راديو نوكلو ئيدها بود.انواع روشها درپزشکی هسته ای
1-مطالعه به روشINVIVO :
در این روش تشخیصی ماده پرتوزا ترجیحا از طریق وریدی وارد بدن بیمار میشود وسپس از عضو یا اعضایی از بدن به منظور تعیین میزان جذب ماده پرتوزا تصویربرداری میشود. با ردیابی و آشکارسازی پرتوهای ساطع شده مسیر حرکت،محل استقرار و علایم به جامانده از این عناصر مورد مطالعه قرار میگیرد.به عبارت دیگر پزشکی هسته ای متکی بر فیزیولوژی سلولی است و ویژگیهای فیزیولوژیک و بیو شیمیایی هر عضو و قرار گرفتن ماده پرتوزا در سلولهای آن،تصویرنگاری از اندامهای بدن را امکان پذیر می سازد.
2- مطالعه به روشINVITRO:
در این روش تشخیصی از رادیوایزوتوپ ها به عنوان ردیاب جهت نشاندارکردن نمونه های گرفته شده از بیمار نظیر خون،ادرار،سرم و....استفاده می شود. با روش رادیوایمونوسی، اندازه گیری مقادیر بسیار کم هورمون ها ومواد داخل مایعات بدن امکان پذیر می باشد.
3_ درمان با استفاده از رادیوداروها:
در پزشکی هسته ای از بعضی از رادیوداروها هم در تشخیص وهم در درمان بیماریها استفاده می شود به عبارت کلی تر در پزشکی هسته ای از پرتوهای گاما جهت تصویربرداری از اعضاء بدن واز پرتوهای بتا جهت درمان بیماریها استفاده می شود.
کاربردهای پزشکی هسته ای
تشخیصی: در تكنيك هاي تشخيصي پزشكي هسته اي، مقدار اندكي از مواد راديواكتيو وارد بدن مي شود. اين مواد به دليل جذب شدن در بعضي ارگان ها و بخش هايي از استخوان و بافت مي تواند اطلاعات مهم و حياتي درباره نوع خاصي از سرطان يا بيماري ارائه كند. نتيجه اين مي شود كه بسياري از بيماري ها و سرطان ها در مراحل اوليه قابل تشخيص خواهند شد.
درمانی: در قسمت درمانی ايزوتوپ هاي پزشكي، مورد استفاده قرار مي گيرند و از آن براي مقابله با بسياري از انواع سرطان استفاده مي شود. اين شيوه درماني هر سال پيشرفت هاي زيادي مي كند و بعضي پژوهشگران پيش بيني مي كنند كه بيش از 80 درصد از انواع سرطان ها با اين ايزوتوپ ها قابل درمان هستند.در حال حاضر معمول ترين موارد استفاده ايزوتوپ هاي پزشكي در درمان تيروئيد ،آرتروز ،سرطان پروستات و سرطان استخوان است.
پزشكى هستهاى
پزشكى هستهاى شاخهاى از علم پزشكى است كه درآن از مواد راديواكتيو براى تشخيص و درمان بيمارى استفاده مىشود. اين امر ميتواند يا با پرتودهي مستقيم مريض با يك چشمه تشعشع خارجي يا با تزريق داروهاي نشاندار با راديواكتيويته به مريض تحقق يابد.
در کشورهای پیشرفته صنعتی ، از انرژی هستهای به صورت گسترده در پزشکی استفاده میگردد. با توجه به شیوع برخی از بیماریها از جمله سرطان ، ضرورت تقویت طب هستهای در کشورهای در حال توسعه، هر روز بیشتر میشود.
احتمالاً در بیمارستان یا حداقل در فیلم های تلویزیون بیمارانی را دیدهاید که برای درمان سرطانشان تحت پرتو درمانی قرار میگیرند و یا اینکه پزشکان برای تشخیص بیماریها دستور عکس برداری PET را صادر میکنند.